دستاوردهای پزشکی در قرون اخیر باعث تحولات زیادی در زندگی انسان معاصر شده است . از کشف واکسن و آنتی بیوتیک در قرون اخیر گرفته تا روش های بیهوشی و رادیولوژی و انواع تحقیقات جدیدی که در عرصه ژن درمانی صورت می پذیرد، چهره جدیدی به زندگی انسان بخشیده است. یکی از مشکلاتی که همواره بشر با آن روبرو بوده است ، ریزش موو مسئله طاسی است . دست نوشته هایی که از چندین هزار سال موجود است موید این مطلب است که پزشکان حتی چندین هزار سال قبل فرمول های بسیاری برای درمان طاسی مردانه ارایه کرده اند که یکی از این فرمول ها توسط دانشمند یونان باستان بقراط ارایه شده است .اما فقط در قرن اخیر است که انسان توانست درمان های دارویی و جراحی موثری جهت طاسی سر ارایه نماید. در زمینه درمان های دارویی ، دو دارویی که در سالیان اخییر بسیار مورد توجه قرار گرفته است فنیستراید و مینوکسیدیل می باشد .داروی فنیستراید به شکل قرص های 5 میلی گرمی و 1 میلی گرمی در بازار موجود است و مکانیسم اثر آن پیشگیری از تبدیل تستوسترون به فرم فعال آن یعنی دی هیدروتستوسترون است که این هورمون عامل اصلی ریزش مو در افرادی است که از نظر ارثی زمینه لازم برای ریزش مو را دارا می باشند. فنیستراید ،بیشتر برای پیشگیری از ریزش موی پیشرونده استفاده می گردد . بنابراین به بیماران باید توصیه نمود که درمان را هرچه زودتر آغاز نمایند.فنستراید برای مردان بین سنین 18 تا 41 سالی که طاسی خفیف تا متوسط دارند توصیه شده است ولی تجویز آن برای مردان بالای 41 سال نیز با نظر پزشک انجام می شود. نکته مهمی که افراد تحت درمان باید بدانند این است که عدم افزایش تراکم موها ، شکست درمان با فنیستراید نیست ، بلکه موفیت درمان آن است که دارو بتواند از کاهش بیشتر ضخامت پیشگیری نماید.
فنیستراید عوارض خاصی ندارد اما در درصدی از آقایان ممکن است باعث کاهش میل جنسی کردد که این عارضه با قطع دارو قابل برگشت است. فنیستراید در مورد خانم ها تجویز نمی گردد و توصیه می شود خانم ها خصوصا در دوران بارداری حتی از لمس قرص یا قطعات شکسته آن اجتناب نمایند. در بعضی مراجع ذکر شده است که اگر خانمی در حالی که شوهرش تحت درمان با فنیستراید است حامله گردد و نوزاد ایشان پسر باشد ، ممکن است موجب اختلال تکامل دستگاه مردانه در نوزاد گردد .لذا به آقایانی که تحت درمان با این دارو هستند ، نسبت به این مسئله باید آگاهی کافی داده شود.
و اما داروی بعدی ، مینوکسیدیل می باشد که به شکل محلول مینوکسیدیل و قزص مینوکسیدیل است . استفاده از قرص مینوکسیدیل در کشورهای غربی برای درمان طاس سر شایع تر ازکشورهای شرقی است و در کشورهای شرقی بیشتر محلول مینوکسیدیل رایج می باشد.مینوکسیدیل باعث اتساع و گشادی عروق می گردد اما مکانیسم اثر آن در پیشگیری از ریزش مو کاملا شناخته شده نیست . به کسانی که از محلول مینوکسیدیل استفاده می کنند باید آگاهی داد که در چند هفته اول پس از شروع مینوکسیدیل ریزش موها ممکن است تشدید شود و پس از چندین ماه مصرف مداوم دارو است که اثر آن بر کاهش ریزش موهای جدی و شروع رشد مجدد موهای ریخته شده ،ظاهر می کردد. یکی از مواردی که افراد تحت درمان باید بدانند ایجا پدیده " ریباند" است به این مفههوم که افرادی که درحال درمان با مینوکسیدیل می باشند، اگر دارو را بصورت ناگهانی قطع کنند، باعث می گردد که موها با شدت بیشتری ریزش نمایند.
طریقه مصرف داروی مینوکسیدیل
محلول مینوکسیدیل در غلظت های 2% و 5% موجود می باشد. آقایان باید از محلول 5% آن استفاده نمایند.
اما خانم ها به خاطر پیشگیری از عوارض پرمویی این دارو بهتر است از محلول 2% آن استفاده نمایند.
مصرف دارو باید 2 بار در روز باشد نه یکبار، تا کارایی ان را افزایش دهد .باید دانست که محلول باید به پوست سربرسدنه فقط خود موها.مینوکسیدیل معمولا پس از جراحی پیوند مو نیز توسط بسیاری از جراحان برای بهبودی خونرسانی به منطقه کاشت شدهو تسریع رشد موهای پیوندی استفاده می گردد.
عوارض حانبی مینوکسیدیل نادر بوده و شامل درماتیت تماسی در 2-6% بیماران و افزایش موهای صورت در 2% خانم های تحت درمان با مینوکسیدیل می باشد.
کاشت موی طبیعی ، روش استاندارد طلایی برگشت موهای از دست رفته
نوشته هایی از سال 1822 میلادی در آلمان در دسترس است که در آن ایده لوئیه ، کاشت موی طبیعی مطرح گردیده است . در اوایل سالهای 1900 میلادی نیز مقاله ای در ژاپن به چاپ رسید که در آن تکنیک کاشت مژه مطرح شده بود . ولی کاشت موی طبیعی برای اولین بار جهت درمان طاسی سر توسز دکتر Norman Drentrich حدود 52 سال پیش انجام شد و لذا وی به عنوان پدر علم پیوند مو شناخته می گردد.
در ابتدا روش برداشت با استفاده از دستگاههای چند طیغه (multi blade) بود و طریقه کاشت نیز با استفاده از دستگاه مخصوصی بنام پانچ . اندازه گرافت ها نیز بسیار بزرگتر از گرافت هایی بود که امروزه استفاده می شود.
اندازه بزرگ گرافت ها باعث می شد که نمای موها پس از کاشت همانند عروسک (doll hair) گردد و از طرفی دستگاه های چند طیغه اسکار وسیعی در قسمت برداشت ایجاد می کردند. همه این عوامل باعث گردیده بود که تا قبل از استفاده از روش جدید فولیکولار یونیت ، شمار طرفداران کاشت موی طبیعی زیاد نباشد.
اما از سال 1986 میلادی که دکتر Bob limmer با معرفی واحد فولیکولی و جدا سازی گرافت ها زیر میکروسکوپ ، انقلابی در عرصه پیوند مو بوجود آورد، نتایج طبیعی حاصل از کاشت واحد های فولیکولی ، باعث گردیده که هر ساله شمار متقاضیان این روش افزون تر گردد. در واقع در روش جدید ، موها با همان آناتومی طبیعی که در پوست سر رویش می یابندکاشته می گردد که نتیجه آن تسریع بهبودی پوست سر ، کاشت متراکم تر و نمای بسیار طبیعی حاصل از این عمل است.
از آن زمان تاکنون هر ساله وسایل جدیدی جهت بهبود نتیجه حاصل از کاشت موی سر استفاده می گردد و تکنیک های بسیاری نیز جهت بهبود وضعیت فرد بعد از عمل و بهبود نتایج عمل ابداع شده که در این مقاله به یکی از جدید ترین آنها اشاره می گردد.
یکی از سوالاتی که افراد در مراجعات خود مطرح می نمایند این است که چرا نتایج پیوند مو در بعضی افراد بهتر از بقیه می باشد.
در پاسخ به این سوال باید گفت که عمل پیوند مو جز اعمالی می باشد که در آن قابلیت پزشک و توانایی و اطلاعات علمی وی و از طرفی توانایی تیم ، نقش اساسی در نتیجه عمل دارد ، لذا این عمل باید توسط پزشک دوره دیده در این زمینه و با اطلاعات کافی انجام گیرد.
از شوی دیگر فاکتورهایی نیز وجود دارد که مربوط به خود فرد می باشدهمانندتراکم موهای منطقه دهنده مو ، کشش پوست ، ضخامت موها ، سابقه عمل قبلی و .. که این پارامترها نیز نقش اساسی در پاسخ بیمار به پیوند مو ایفا می کند و با در نظر گرفتن تمام شرایط ، گاه برای حصول نتیجه دلخواه چندین جلسه لازم است.
سوال دیکری که مکررا مطرح می گردد اینکه آیا موهای کاشته شده ، دایمی است یا اینکه ممکن است مجددا دچار ریزش شود ؟
پاسخ این است که در طی عمل پیوند مو فولیکول موها از پشت سر و کنار موها و از قسمتی که وابسته به هورمون مردانه نیست برداشته می شود. اصطلاحا به این منطقه SDA یا Safe Donor Area گفته می شود،که اگر این منطقه توسط پزشک به درستی انتخاب شود ، معمولا موهای پیوندی تا آخر عمر ریزش ندارند.
و اما از میان تکنیک هایی که در چند سال اخیر در جهان برای بهبود روش پیوند مو ابداع شده است ، تکنیک برداشت منطقه دهنده گرافت با روش "باز " [Open Technique] می باشد که مبدع این روش Dr.Pathomranich می باشد و در حال حاضر در بسیاری از مراکز معتبر پیوند موی جهان از این روش برای برداشت منطقه دهنده استفاده می شود.
در این روش برخلاف روش های قبلی ،برداشت منطقه دهنده با میکروسکوپ مخصوص و با بزرگ نمایی و با ابزار مخصوص صورت می گیرد و مزایای این روش نسبت به روش های قبلی به شرح زیر است :
این روش اولین بار در دنیا توسط دکتر Pathomranich که از معروفترین جراحان پیوند موی جهان می باشد ،استفاده شده است و در کشور عزیزمان ایران نیز از 1.5 سال پیش توسط اینجانب بکاربرده شده است که رضایت شمار زیادی از بیماران در این مدت از شرایط جسمی در طی عمل و راحتی بیمار پس از عمل و نتایج زیبایی حاصل از آن ،شاهد برتری این روش بر سایر روش های قبلی می باشد.